افزایش نگرانی‌های جهانی از آسیب‌پذیری دموکراسی بر اثر گسترش شایعات در شبکه‌های اجتماعی؛ ارزیابی پیامدهای رسانه‌های نوظهور بر افکار عمومی
افزایش نگرانی‌های جهانی از آسیب‌پذیری دموکراسی بر اثر گسترش شایعات در شبکه‌های اجتماعی؛ ارزیابی پیامدهای رسانه‌های نوظهور بر افکار عمومی
نتایج یک پژوهش فراملی نشان می‌دهد که باور عمومی نسبت به نقش مخرب شبکه‌های اجتماعی در قطبی‌سازی جوامع، انحراف افکار عمومی و آسیب‌پذیری دموکراسی به‌شدت افزایش یافته است.
بررسی‌های انجام‌شده در ده‌ها کشور حاکی از آن است که انتشار بی‌ضابطه شایعات و الگوریتم‌های پیشنهاد محتوا، نه‌تنها اعتماد اجتماعی را تضعیف کرده، بلکه دولت‌ها و جوامع را به سمت وضع قوانین سخت‌گیرانه‌‌تر برای مهار این آسیب‌ها سوق داده است.
گسترش روزافزون بسترهای ارتباطی مدرن اگرچه در ظاهر فرصت‌هایی را برای تبادل اطلاعات فراهم کرده، اما چالش‌های عمیقی را نیز در حوزه سلامت روانی و ثبات اجتماعی به همراه داشته است.
افزایش بی‌اعتمادی عمومی نسبت به محتوای فضای مجازی، حاصل عملکرد بسترهایی است که با اولویت دادن به جذابیت‌های کاذب و شایعه‌پراکنی، موجبات انحراف افکار عمومی و برهم خوردن انسجام جوامع را فراهم آورده‌اند.
به گزارش خبرگزاری «رویترز» بر پایه داده‌های تازه منتشرشده از سوی مرکز تحقیقاتی «پیو» (Pew Research)، نظرسنجی از بیش از ۴۵ هزار نفر در ۳۷ کشور دنیا نشان می‌دهد که سهم چشمگیری از مردم، شبکه‌های اجتماعی را ابزاری برای دستکاری آراء، ایجاد شکاف‌های اجتماعی و ضربه به ساختارهای دموکراتیک می‌دانند.
این پژوهش نشان می‌دهد که افکار عمومی در کشورهای مختلف، به‌ویژه در جوامع غربی نظیر آمریکا، کانادا و بریتانیا، بیش از گذشته نسبت به کارکرد این پلتفرم‌ها بدبین شده‌اند؛ به گونه ای که در ایالات متحده ۶۴ درصد از بزرگسالان معتقدند این ابزارها آسیب‌های جبران‌ناپذیری به فرآیندهای مردمی و آگاهی واقعی وارد می‌کنند.
تداوم این وضعیت و افشای عوارض سوء رسانه‌های اجتماعی باعث شده شرکت‌های مالکیتی همچون متا، اسنپ و تیک‌تاک با ده‌ها پرونده حقوقی و دادخواست‌های قضایی مواجه شوند.
در پاسخ به نگرانی‌های فزاینده، برخی دولت‌ها نظیر استرالیا خط‌مشی‌های سخت‌‌گیرانه‌ای را آغاز کرده‌اند که از جمله آن‌ها ممنوعیت دسترسی برای افراد زیر ۱۶ سال و ایجاد امکان انصراف از محتواهای الگوریتمی است؛ اقدامی که با حمایت ۸۲ درصدی شهروندان آن کشور روبه‌رو شده است.
اگرچه اکثریت پاسخ‌دهندگان همچنان معتقدند شبکه‌های اجتماعی امکان آگاهی‌بخشی و ابراز نظر سیاسی را فراهم می‌سازند، اما شمار کسانی که این پلتفرم‌ها را پدیده‌ای نامطلوب می‌دانند نسبت به سال‌های گذشته رشد چشمگیری داشته است.
داده‌های مرکز پیو نشان می‌دهد که روند بدبینی نسبت به نقش رسانه‌های اجتماعی در دموکراسی در ۱۶ کشور از ۲۶ کشوری که داده‌های پیشین آن‌ها موجود بود، سیری صعودی طی کرده و جوامع را با چالش تنظیم‌گری این ابزارها مواجه ساخته است.
