امپراتوری نظارتی چین؛ سرکوب اویغورها، گسترش فناوری کنترلی و موج جهانی مخالفت با تکنولوژیهای نظارتی
امپراتوری نظارتی چین؛ سرکوب اویغورها، گسترش فناوری کنترلی و موج جهانی مخالفت با تکنولوژیهای نظارتی
گزارشهای تازه از گسترش نظام نظارتی چین نشان میدهد که پیوند میان فناوریهای پیشرفته نظارت دیجیتال و سرکوب اقلیت اویغور در سینکیانگ، نهتنها بحران حقوق بشری را تشدید کرده بلکه واکنشها و محدودیتهای گستردهای را در سطح جهانی علیه فناوریهای چینی برانگیخته است.
گسترش سیستمهای نظارتی مبتنی بر هوش مصنوعی در چین، بار دیگر بحثهای گستردهای را درباره پیامدهای حقوق بشری و اخلاقی این فناوریها در سطح جهان بهوجود آورده است؛ بهویژه در مناطقی که این فناوریها برای کنترل اجتماعی و امنیتی به کار گرفته میشوند.
بنابر نقل از گزارش منتشرشده در رسانههای بینالمللی از جمله «سَوبا ایمیجز» و «لایترُوکِت»، چین طی سالهای اخیر گستردهترین شبکه نظارت دیجیتال جهان را توسعه داده که شامل میلیونها دوربین مجهز به تشخیص چهره، تحلیل رفتاری، پایگاههای داده بیومتریک و سامانههای پیشبینی رفتار اجتماعی است.
این ساختار، به گفته گزارش، با سیاستهای امنیتی دولت در منطقه سینکیانگ گره خورده و در آن از ابزارهای دیجیتال برای رصد گسترده جمعیت استفاده میشود.
در ادامه این گزارش آمده است که در منطقه سینکیانگ، این فناوریها برای نظارت دقیق بر فعالیتهای روزمره شهروندان به کار میرود و دادههای رفتاری، ارتباطی و حتی الگوهای زندگی افراد را در سامانههای متمرکز ثبت میکند.
رسانههای یادشده تأکید کردهاند که این وضعیت با انتقادهای گسترده حقوق بشری روبهرو شده و نگرانیها درباره نقض آزادیهای فردی را افزایش داده است.
همچنین بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۶ مجموعهای از قوانین جدید در حوزه امنیت سایبری و کنترل دادهها در چین اجرایی شده که اختیارات نهادهای امنیتی را در دسترسی به اطلاعات کاربران و نظارت بر فعالیتهای دیجیتال افزایش داده است.
این اقدامات از سوی برخی تحلیلگران بهعنوان گسترش بیشتر کنترل دولتی بر فضای مجازی ارزیابی شده است.
در بخش دیگری از گزارش، به واکنشهای بینالمللی اشاره شده و آمده است که برخی کشورها و نهادهای اروپایی و آمریکایی محدودیتهایی علیه شرکتهای فعال در حوزه فناوری نظارتی چین اعمال کردهاند.
این اقدامات شامل ممنوعیت همکاری با برخی شرکتها، بررسی زنجیره تأمین تجهیزات و تدوین مقررات سختگیرانه در استفاده از فناوریهای تشخیص چهره بوده است.
در مجموع، این گزارشها نشان میدهد که توسعه فناوریهای نظارتی در چین، علاوه بر پیامدهای داخلی، به یکی از موضوعات اصلی تنش در عرصه فناوری جهانی تبدیل شده و بحثهای گستردهای درباره مرز میان امنیت، کنترل اجتماعی و حقوق بشر برانگیخته است.
