تحولات امنیتی غرب آسیا؛ تضعیف موقعیت کردهای سوریه توسط قدرت‌های غربی و تلاش ترکیه برای پر کردن خلاء پس از خروج آمریکا از عراق
تحولات امنیتی غرب آسیا؛ تضعیف موقعیت کردهای سوریه توسط قدرت‌های غربی و تلاش ترکیه برای پر کردن خلاء پس از خروج آمریکا از عراق
هم‌زمان با عقب‌نشینی نیروهای نظامی آمریکا از عراق و تحولات جدید در معادلات سیاسی و امنیتی منطقه، تحلیل‌های تازه‌ای از چرخش اولویت‌های استراتژیک قدرت‌های غربی در قبال متحدان محلی خود منتشر شده است.
روندی که از یک‌سو به تضعیف ساختارهای خودگردان کردها در شمال و شرق سوریه منجر شده و از سوی دیگر، زمینه را برای توسعه نفوذ منطقه‌ای ترکیه در اقلیم کردستان عراق فراهم کرده است.
تحولات سیاسی و میدانی اخیر در حوزه غرب آسیا نشاندهنده تغییرات بنیادین در مناسبات میان قدرت‌های بین‌المللی و بازیگران محلی است.
گزارش‌های تحلیلی جدید حاکی از آن است که واشنگتن و پایتخت‌های اروپایی پس از فروپاشی خلافت خودخوانده گروه سنی های تندروی داعش، استراتژی خود را از حمایت جامع از متحدان کرد به سمت معامله با دولت‌های مرکزی و تثبیت روابط منطقه‌ای سوق داده‌اند.
این رویکرد تازه، موجب تضعیف موقعیت سیاسی نیروهایی شده است که در نبردهای سنگین کوبانی، رقه و دیرالزور به عنوان پیاده‌نظام اصلی علیه تروریسم عمل می‌‌کردند.
به گزارش رسانه تحلیلی «دیلی اسکِرام نیوز» کانادا، کاهش پشتیبانی غرب از ساختارهای خودگردان کردها در شمال سوریه و انتقال تدریجی مسئولیت‌های اداری و امنیتی به دولت مرکزی دمشق، نشاندهنده ترجیح ثبات سیاسی منطقه بر تعهدات بلندمدت غربی‌ها است.
بر اساس این تحلیل، کشورهای غربی علیرغم ادعای حمایت از آزادی‌های فرهنگی، از اعطای تضمین‌های ساختاری و نهادی به کردها خودداری کرده و در چارچوب نظم جدید سیاسی سوریه، انعطاف بیشتری در برابر قدرت‌گیری ساختارهای مستقر در دمشق نشان داده‌اند؛ موضوعی که شکنندگی اتکا به وعده‌های امنیتی قدرت‌های فرامنطقه‌ای را بار دیگر اثبات می‌کند.
هم‌زمان با این تحولات در دمشق، پایان حضور نظامی آمریکا در خاک عراق نیز موازنه قدرت در اقلیم کردستان را دستخوش تغییر ساخته است.
بر اساس گزارش روزنامه «عرب نیوز»، خروج نیروهای آمریکایی فضایی را ایجاد کرده که در آن ترکیه می‌کوشد با استفاده از ابزارهای اقتصادی، خطوط انتقال انرژی مانند کرکوک-جیهان و نفوذ گسترده تجاری، جایگاه خود را در شمال عراق تثبیت کند.
اگرچه اعلام شده نیروهای ارتش ترکیه به تدریج از پایگاه بعشیقه عقب‌نشینی خواهند کرد، اما آنکارا با گسترش دیپلماسی خود میان حزب دموکرات و اتحادیه میهنی کردستان، در صدد تبدیل زیرساخت‌های موجود به یک نفوذ پایدار منطقه‌ای است.
کارشناسان معتقدند که هم‌پیمانی با قدرت‌های غربی بدون تکیه بر همزیستی بومی و ساختارهای درون‌زا، ثباتی پایدار به همراه نخواهد داشت.
تجربه مواجهه غرب با کردهای سوریه و تعاملات پس از خروج آمریکا از عراق نشان می‌دهد که اولویت‌های بازیگران فرامنطقه‌ای همواره تابع منافع زودگذر سیاسی است.
در مقابل لازم است که جوامع منطقه‌ای امنیت و رفاه خود را در سایه همگرایی ملی، احترام به حقوق متقابل و گفتگوهای درون‌منطقه‌ای جستجو کنند تا از تبدیل شدن به ابزار بازی‌های ژئوپلیتیکی جلوگیری شود.
