معیار رستگاری انسان از دیدگاه قرآن کریم؛ ثروت زمانی ارزشمند است که با انفاق، مسئولیت اجتماعی و رضایت الهی همراه باشد

معیار رستگاری انسان از دیدگاه قرآن کریم؛ ثروت زمانی ارزشمند است که با انفاق، مسئولیت اجتماعی و رضایت الهی همراه باشد

قرآن کریم ثروت و برخورداری مالی را به‌تنهایی معیار رستگاری انسان نمی‌داند، بلکه ارزش مال را در نحوه استفاده از آن و نیتی می‌داند که پشت این دارایی قرار دارد.

بر اساس آموزه‌های قرآن کریم در سوره‌های لیل، ضحی و انشراح، انفاق برای رضای خدا، توجه به نیازمندان، شکرگزاری از نعمت‌ها و ایستادگی در برابر سختی‌ها از مهم‌ترین جلوه‌های مسیر رسیدن به رستگاری است.

قرآن کریم در آیات پایانی سوره لیل، دو مسیر متفاوت را در برابر انسان ترسیم می‌کند؛ مسیری که به شقاوت و آتش منتهی می‌شود و مسیری که با تقوا، انفاق و رضایت الهی پیوند دارد.

در این آیات، انسان باتقوا کسی معرفی می‌شود که مال خود را برای تزکیه و پاکی می‌بخشد و هدف او از این بخشش، جلب رضایت پروردگار، نه دریافت پاداش یا جبران لطف دیگران است.

در این نگاه، ارزش انفاق تنها به میزان مالی که بخشیده می‌شود وابسته نیست، بلکه نیت انسان نیز جایگاهی اساسی دارد.

قرآن کریم در آیه 18 سوره مبارکه لیل درباره چنین فردی می‌فرماید: «الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى»؛ یعنی کسی که مال خود را برای تزکیه می‌بخشد.

بنابراین دارایی زمانی می‌تواند به رشد معنوی انسان کمک کند که وسیله‌ای برای تقرب به خداوند و دستگیری از دیگران باشد و انسان را از دلبستگی افراطی به مال و دنیا دور کند.

قرآن کریم در سوره ضحی نیز با یادآوری نعمت‌های الهی به پیامبر خدا صلی الله علیه وآله، میان نعمت و مسئولیت اجتماعی پیوند برقرار می‌کند.

پس از یادآوری یتیمی، هدایت و نیازمندی، فرمان حمایت از یتیم و رعایت حال نیازمند در آیات نهم و دهم سورخ ضحی مطرح می‌شود:

«فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ» و «وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ»، «پس یتیم را میازار و خوار مکن، و نیازمند را از خود مران.»

این آیات نشان می‌دهد کسی که از نعمت برخوردار شده، در برابر محرومان مسئولیت دارد و نباید امکانات خود را تنها برای رفاه شخصی به کار گیرد.

هم چنین در آیه پنجم سوره انشراح با تکرار عبارت «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا»، «پس همانا با سختی، آسانی است.»، بر وجود گشایش در کنار سختی تأکید می‌کند و انسان را به ادامه تلاش و امیدواری فرامی‌خواند.

در پایان نیز توجه انسان به پروردگار مورد تأکید قرار می‌گیرد.

بر این اساس، از نگاه قرآن کریم ثروت هدف نهایی زندگی نیست، بلکه نعمتی است که می‌تواند به وسیله‌ای برای تزکیه، خدمت به بندگان خدا و رسیدن به رضایت الهی تبدیل شود.

معیار اصلی رستگاری، میزان دارایی انسان نیست؛ بلکه شیوه استفاده از نعمت، میزان توجه او به نیازمندان و نیتی است که در پس اعمال او قرار دارد.